Çözümlü Sorular
Palme Yayınevi
8 O + 2e-^ "^8 O2-
p= 8 p= 8
e= 8 e= 10
Tanecik çapı= O2– > O
Anyonda pe oranı < 1 olur.
13 Al " 3e– + 13 Al3+
p= 13 p= 13
e= 13 e= 10
Tanecik çapı= Al > Al3+
Katyonda pe oranı > 1 olur.
Kütle numarası
Proton
sayısı
İyon yükü
Elektron
sayısı
17
(^35) Cl ve
17
(^37) Cl–
Fiziksel ve kimyasal özellikleri farklı
17
(^35) Cl ve
17
(^37) Cl
Fiziksel özellikleri farklı kimyasal özellikleri aynı
İyon
Proton sayısı elektron sayısından farklı taneciklere iyon denir. İyonlar (+) veya (-) yüklü
atom veya atom gruplarıdır.
Tek atomlu iyonlar: K+, Zn2+, Al3+, H1-, O2-...
Çok atomlu iyonlar: NH 4 +, SO 4 2–, OH–, CIO 4 – ...
♦ İyon halinde taneciğin iyon yükü proton sa-
yısı ile elektron sayısı arasındaki farka eşittir.
İyon yükü= proton sayısı – elektron sayısı
Anyon
Atomun elektron alması sonucunda oluşan negatif (-) yüklü taneciklere anyon denir.
( F-, O2-, N3-, PO 4 3- )
Anyon: elektron sayısı > proton sayısı
♦ Anyon oluşumu genelde ekzotermiktir. Atom elektron
aldıkça, elektron başına düşen çekim kuvveti azalacağı
için çap büyür.
Katyon
Atomun elektron vermesi sonucunda oluşan pozitif (+) yüklü taneciklere katyon denir.
(Na+, Fe3+, Cu2+, NH 4 +)
Katyon: proton sayısı > elektron sayısı
♦ Katyon oluşumu endotermiktir. Atom elektron verdik-
çe, elektron başına düşen çekim kuvveti artacağı için
çap küçülür.
♦ Buna göre, proton sayısı aynı olan taneciklerde (+) yük
sayısı arttıkça iyon çapı küçülür, (-) yük sayısı arttıkça
iyon çapı büyür diyebiliriz.
♦ Elektron sayısı aynı olan taneciklerde çekirdek yükü arttıkça, elektron başına düşen çe-
kim kuvveti artar, çap küçülür. 12 Mg2+ , 7 N3- ve 10 Ne taneciklerinin çapları arasındaki
ilişki 7 N3- > 10 Ne > 12 Mg2+ şeklindedir.
Bir atom iyon haline geçtiğinde;
♦ Elektron sayısı değişir.
♦ Proton sayısı, atom numarası, çekirdek
yükü değişmez.
♦ Nötron sayısı değişmez.
♦ Fiziksel ve kimyasal özellikleri değişir.
♦ Kütle numarası, nükleon sayısı değiş-
mez.
♦ Çekirdeğin çekim gücü değişmez.
♦ Birim elektron başına uygulanan çekim
kuvveti değişir.
♦ Tanecik çapı değişir.
♦ Toplam tanecik sayısı değişir.
Fiziksel ve Kimyasal Özellikler Nelere Bağlıdır?
♦ Fiziksel özellikler; proton, nötron ve elektron sayısına bağlıdır. İki tanecikte bunlardan
biri bile farklı olursa bu iki taneciğin fiziksel özellikleri farklı olur.
♦ Kimyasal özellikler; proton ve elektron sayısına bağlıdır. İki tanecikte bunlardan biri bile
farklı olursa bu iki taneciğin kimyasal özellikleri farklı olur.
- (-) yüklü iyonlar (anyonlar) ile ilgili
aşağıdakilerden hangisi her zaman
doğrudur?
A) Proton sayısı nötron sayısına eşittir.
B) Elektron sayısı nötron sayısından
fazladır.
C) Proton sayısı elektron sayısından
azdır.
D) Kimyasal özelliği nötr atomununki
ile farklılık göstermez.
E) Bir elektron başına düşen çekim
kuvveti nötr atomundakine göre faz-
ladır. - X2– iyonu X2+ iyonuna dönüştüğünde,
I. Fiziksel özelliği değişmez.
II. Çekirdek yapısı değişmez.
III. Elektron başına düşen çekim kuvve-
ti azalır.
yargılarından hangileri yanlıştır?
A) Yalnız II B) Yalnız III
C) II ve III D) I ve III
E) I ve II - 1735 X, 1737 Y, 1635 Z ve 1940 T atomlarından
hangilerinin kimyasal özellikleri aynı-
dır?
A) X ve Y B) Y ve Z
C) X ve Z D) Z ve T
E) X ve T
17. I. X–
II. Y
III. Z+
Yukarıdaki taneciklerin her birinden
birer elektron koparılırsa hangilerin-
de katyon oluşur?
A) Yalnız II B) Yalnız III
C) I ve II D) I ve III
E) II ve III
2.Ünite ATOM VE PERİYODİK SİSTEM