CZY WARTO ROZWIJAC_EQ

(Dariusz Wyspiański) #1

Autor definiuje proces rozwoju inteligencji emocjonalnej, jako wielowarstwowy,
hierarchiczny i zmienny zarazem^179.


Model procesu rozwojowego Zeidnera zakłada, iż tworzą go hierarchiczne, coraz
bardziej złożone poziomy przetwarzania informacji i zachowania wspierające adaptację
emocjonalną. Według modelu Zeidnera (znanego także pod nazwą „modelu inwestycyjnego
rozwoju kompetencji emocjonalnych”), rozwój emocjonalny determinowy jest przez szereg
procesów takich jak biologicznie zaprogramowana modulacja, behawioralne strategie
samokontroli oparte na poznawczym i asocjacyjnym mechanizmie uczenia się oraz świadoma,
planowa samoregulacja^180.


Szczegółowa struktura rozwojowego („inwestycyjnego”) modelu inteligencji
emocjonalnej Zeidnera prezentuje się następująco:


 Biologia i temperament: biologicznie uwarunkowane cechy temperamentu –
emocjonalność, towarzyskość, poziom aktywności. Określone cechy
temperamentalne mogą wpływać na rozwój kluczowych aspektów inteligencji
emocjonalnej, jako czynnika determinująego zakres emocjonalnej samoregulacji:
 Intensywność emocjonalna – definiująca poziom odporności na stres.
 Procesy uwagowe – określające skupianie i odwracanie uwagi,
świadome inicjowanie bądź hamowanie działania.
 Uczenie się kompetencji emocjonalnych: nabywanie kompetencji emocjonalnych
poprzez uczenie się w toku procesu socjalizacji – modelowanie, wzmocnienia -
relacje z kluczowymi osobami (rodzicami). Nabywanie reguł kierujących uczuciami
i sposobem ich wyrażania. Zasadniczą rolę odgrywa tu język. Ważnymi zmiennymi
kształtującymi kompetencje emocjonalne są atmosfera emocjonalna w rodzinie oraz
uwarunkowania procesu socjalizacji.
 Rozwój strategicznej regulacji emocji: tworzenie się strategicznej regulacji
zachowań emocjonalnych, dokonuje się poprzez trening oraz świadome uczenie się
od kluczowych postaci procesu socjalizacyjnego. Trening emocjonalny lub

179
Zeidner, M. „Rozwój inteligencji emocjonalnej, czego dowiedzieliśmy się do tej pory ?” w: Śmieja M.,
Orzechowski J. „Inteligencja emocjonalna – fakty, mity, kontrowersje”, Wydawnictwo Naukowe PWN,
Warszawa, 2008., s. 84 180.
Tamże, s. 85.

Free download pdf